Cấu tạo dàn nóng điều hòa VRV, đây là bộ phận giữ vai trò rất quan trọng trong việc tạo, điều chỉnh và phân phối công suất lạnh đến các dàn lạnh trong hệ thống.

Vậy bên trong dàn nóng VRV có những gì? Bộ phận nào quan trọng nhất? Tôi sẽ giải thích từng phần theo cách dễ hiểu nhất dưới đây.

Dàn nóng điều hòa VRV là gì?

Dàn nóng là bộ phận được đặt bên ngoài công trình và kết nối với một hoặc nhiều dàn lạnh thông qua hệ thống đường ống môi chất lạnh.

Với hệ thống VRV, dàn nóng không chỉ đơn giản là bộ phận thải nhiệt như ở một chiếc điều hòa treo tường thông thường.

Nó còn phải điều chỉnh công suất, kiểm soát dòng môi chất và phối hợp với nhiều dàn lạnh tùy theo nhu cầu sử dụng thực tế.

Đây là lý do dàn nóng VRV có cấu tạo phức tạp hơn khá nhiều so với dàn nóng của điều hòa dân dụng thông thường.

Daikin sử dụng tên gọi VRV cho hệ thống điều hòa môi chất lạnh biến thiên của mình. Các hãng khác thường sử dụng tên gọi VRF cho công nghệ tương tự.

Cấu tạo dàn nóng điều hòa VRV gồm những gì?

Tùy từng hãng, model và công suất mà cấu tạo cụ thể sẽ có sự khác nhau.

Tuy nhiên, một dàn nóng VRV thường có các bộ phận chính:

1. Máy nén
2. Dàn trao đổi nhiệt
3. Quạt dàn nóng
4. Van tiết lưu điện tử
5. Bộ tách dầu
6. Bo mạch điều khiển
7. Cảm biến nhiệt độ và áp suất
8. Bình chứa hoặc các bộ phận quản lý môi chất
9. Hệ thống đường ống môi chất
10. Các van và thiết bị bảo vệ hệ thống

Không phải model nào cũng có cách bố trí giống nhau. Vì vậy, khi sửa chữa hoặc thay thế linh kiện, tôi luôn khuyên phải dựa vào đúng model máy và tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

1. Máy nén trong dàn nóng VRV

Nếu phải chọn một bộ phận quan trọng nhất trong cấu tạo dàn nóng điều hòa VRV, tôi sẽ nói ngay là máy nén.

Máy nén có nhiệm vụ nén môi chất lạnh và tạo ra sự chênh lệch áp suất cần thiết để môi chất có thể tuần hoàn trong hệ thống.

Ở hệ thống VRV, máy nén còn có khả năng điều chỉnh công suất theo nhu cầu tải lạnh.

Khi nhu cầu làm lạnh thấp, hệ thống không nhất thiết phải chạy máy nén ở công suất tối đa. Khi tải tăng, công suất được điều chỉnh tăng theo.

Đây là một trong những yếu tố giúp hệ thống VRV có khả năng vận hành linh hoạt hơn so với hệ thống điều hòa bật/tắt thông thường.

Máy nén VRV có dễ hỏng không?

Không thể nói máy nén VRV dễ hỏng hay khó hỏng chỉ dựa vào bản thân linh kiện.

Tuổi thọ máy nén còn phụ thuộc vào:

• Chất lượng nguồn điện.
• Tình trạng môi chất lạnh.
• Hệ thống đường ống.
• Cách lắp đặt.
• Khả năng tản nhiệt của dàn nóng.
• Chế độ vận hành.
• Việc bảo dưỡng định kỳ.

Một hệ thống lắp đặt sai kỹ thuật thì dù thiết bị tốt vẫn có thể gặp sự cố.

2. Dàn trao đổi nhiệt của dàn nóng VRV

Dàn trao đổi nhiệt là phần có các lá nhôm và đường ống môi chất chạy bên trong.

Nhiệm vụ của bộ phận này là trao đổi nhiệt giữa môi chất lạnh và không khí bên ngoài.

Ở chế độ làm lạnh, nhiệt được lấy từ không gian cần điều hòa và cuối cùng được thải ra môi trường thông qua dàn nóng.

Bạn có thể hiểu đơn giản:

Dàn lạnh lấy nhiệt trong phòng → môi chất mang nhiệt về dàn nóng → dàn nóng thải nhiệt ra ngoài.

Vì vậy, nếu dàn trao đổi nhiệt bị bám bụi quá nhiều, khả năng thải nhiệt sẽ giảm.

Khi đó máy nén có thể phải làm việc nặng hơn và hiệu suất hệ thống cũng bị ảnh hưởng.

3. Quạt dàn nóng VRV

Quạt có nhiệm vụ tạo luồng không khí đi qua dàn trao đổi nhiệt.

Không khí bên ngoài được hút hoặc đẩy qua dàn nóng để hỗ trợ quá trình trao đổi nhiệt.

Nếu quạt hoạt động không bình thường, hệ thống có thể gặp các vấn đề như:

• Dàn nóng quá nhiệt.
• Hiệu suất làm lạnh giảm.
• Máy nén phải hoạt động với tải cao.
• Hệ thống báo lỗi.
• Máy dừng để bảo vệ.

Vì vậy, khi bảo dưỡng dàn nóng VRV, tôi không chỉ kiểm tra dàn trao đổi nhiệt mà còn kiểm tra cả quạt, motor quạt và các bộ phận liên quan.

4. Van tiết lưu điện tử

Van tiết lưu là một bộ phận khá quan trọng trong hệ thống VRV.

Nó có nhiệm vụ điều chỉnh lượng môi chất lạnh đi qua hệ thống dựa trên điều kiện vận hành thực tế.

Nói đơn giản, hệ thống không phải lúc nào cũng cần một lượng môi chất giống nhau.

Khi tải thay đổi, van tiết lưu có thể điều chỉnh để lượng môi chất phù hợp hơn với nhu cầu.

Đây cũng là một trong những điểm khiến hệ thống VRV phức tạp hơn điều hòa dân dụng thông thường.

Nếu van tiết lưu hoạt động không đúng, hệ thống có thể xuất hiện các hiện tượng như làm lạnh kém, sai áp suất hoặc báo lỗi.

5. Bộ tách dầu trong dàn nóng VRV

Trong quá trình máy nén hoạt động, một phần dầu có thể đi theo dòng môi chất.

Hệ thống cần kiểm soát lượng dầu này để đảm bảo máy nén được bôi trơn đúng cách.

Bộ tách dầu có nhiệm vụ tách dầu ra khỏi dòng môi chất và hỗ trợ đưa dầu trở lại máy nén.

Điều này đặc biệt quan trọng với hệ thống VRV vì đường ống có thể dài và kết nối với nhiều dàn lạnh.

Nếu việc quản lý dầu không tốt, máy nén có thể bị ảnh hưởng trong quá trình vận hành lâu dài.

6. Bo mạch điều khiển dàn nóng VRV

Đây có thể xem là phần “đầu não” của dàn nóng.

Bo mạch tiếp nhận thông tin từ các cảm biến và điều khiển nhiều bộ phận khác nhau trong hệ thống.

Ví dụ:

• Điều khiển máy nén.
• Điều khiển quạt.
• Kiểm soát van điện tử.
• Nhận tín hiệu cảm biến.
• Theo dõi trạng thái hoạt động.
• Phát hiện và xử lý một số điều kiện bất thường.

Vì hệ thống VRV có nhiều thiết bị kết nối với nhau nên phần điều khiển cũng phức tạp hơn điều hòa thông thường.

Khi dàn nóng báo lỗi, không nên vội kết luận bo mạch bị hỏng. Có thể nguyên nhân đến từ cảm biến, nguồn điện, đường truyền tín hiệu, môi chất hoặc một bộ phận khác.

7. Cảm biến nhiệt độ và áp suất

Trong cấu tạo dàn nóng điều hòa VRV, cảm biến có vai trò rất quan trọng nhưng thường ít được người dùng chú ý.

Hệ thống có thể sử dụng nhiều loại cảm biến để theo dõi các thông số như:

• Nhiệt độ môi chất.
• Nhiệt độ dàn trao đổi nhiệt.
• Nhiệt độ bên ngoài.
• Áp suất môi chất.
• Trạng thái vận hành của máy nén.

Các thông tin này được đưa về hệ thống điều khiển để dàn nóng điều chỉnh hoạt động.

Nếu cảm biến bị sai lệch, hệ thống có thể điều khiển không chính xác hoặc phát sinh mã lỗi.

8. Bình chứa và các bộ phận quản lý môi chất

Tùy thiết kế của từng model, dàn nóng có thể có các bộ phận liên quan đến việc lưu trữ, phân phối và quản lý môi chất lạnh.

Các bộ phận này phối hợp với máy nén, van tiết lưu và đường ống để đảm bảo môi chất lưu thông đúng trong hệ thống.

Do cấu hình VRV có thể rất khác nhau, tôi không khuyên khách hàng tự tháo hoặc kiểm tra các bộ phận này nếu không có chuyên môn.

Chỉ cần thao tác sai với hệ thống môi chất áp suất cao là có thể gây ra sự cố nghiêm trọng.

9. Hệ thống đường ống môi chất

Đường ống bên trong dàn nóng có nhiệm vụ dẫn môi chất giữa các bộ phận và đưa môi chất ra hệ thống đường ống kết nối với dàn lạnh.

Từ dàn nóng, môi chất được phân phối đến các dàn lạnh thông qua hệ thống ống đồng và các bộ chia phù hợp.

Với hệ thống VRV, thiết kế đường ống rất quan trọng.

Chiều dài đường ống, chênh lệch độ cao, số lượng dàn lạnh và cách bố trí bộ chia đều phải nằm trong giới hạn kỹ thuật của nhà sản xuất.

Đây là lý do tôi luôn khuyên khách hàng không nên lấy cách lắp điều hòa treo tường thông thường để áp dụng cho hệ thống VRV.

10. Các van và thiết bị bảo vệ

Dàn nóng VRV còn có nhiều van và thiết bị bảo vệ để hệ thống hoạt động an toàn hơn.

Tùy model, có thể có các thiết bị phục vụ:

• Đóng/mở đường môi chất.
• Bảo vệ áp suất.
• Kiểm soát nhiệt độ.
• Bảo vệ máy nén.
• Kiểm soát dòng điện.
• Hỗ trợ quá trình bảo dưỡng và sửa chữa.

Các thiết bị này hoạt động cùng nhau để hạn chế tình trạng hệ thống tiếp tục chạy khi phát hiện điều kiện bất thường.

Tôi khuyên khách hàng điều gì?

Nếu bạn đang chuẩn bị lắp hệ thống VRV, đừng chỉ quan tâm “dàn nóng bao nhiêu tiền?”.

Tôi khuyên bạn nên quan tâm cả cấu hình hệ thống, công suất dàn nóng, số lượng dàn lạnh, đường ống và điều kiện lắp đặt.

Một dàn nóng tốt nhưng chọn sai công suất hoặc thiết kế đường ống không đúng thì hệ thống vẫn có thể hoạt động không ổn định.

Với công trình VRV, thiết kế đúng ngay từ đầu quan trọng không kém việc chọn thương hiệu.

Nếu bạn chưa chắc nên chọn dàn nóng công suất bao nhiêu, tôi khuyên nên khảo sát tải lạnh và mặt bằng trước. Đừng mua máy trước rồi mới tìm cách lắp.

Kết luận

Cấu tạo dàn nóng điều hòa VRV gồm nhiều bộ phận phối hợp với nhau như máy nén, dàn trao đổi nhiệt, quạt, van tiết lưu, cảm biến, bo mạch điều khiển, hệ thống đường ống và các thiết bị bảo vệ.

Mỗi bộ phận có một nhiệm vụ riêng, nhưng tất cả phải hoạt động đồng bộ thì hệ thống mới đạt hiệu quả.

Bài viết liên quan

• Cấu tạo & nguyên lý điều hoà vrv
• Cách tính công suất điều hoà vrv
• Dàn nóng & dàn lạnh vrv